ΤΑ ΜΠΛΟΚΙΑ

Ειδήσεις και αναλύσεις από τη Λέσβο και την Ελλάδα με αριστερή ματιά!

Αλληλεγγύη Δεύτερο Θέμα

Η εικόνα στην πλατεία Βικτωρίας αποκαλύπτει την πολιτική της εξαθλίωσης

** Είναι αδιανόητο ότι διώχνουν τους ανθρώπους χωρίς να έχει εξασφαλιστεί πού θα μείνουν και τι θα κάνουν για να επιβιώσουν.
** Είναι βασικό ζήτημα να βρουν δουλειά οι πρόσφυγες και σ’ αυτό χρειάζονται βοήθεια, ώστε να μπορέσουν να σταθούν στα πόδια τους.

Μια πρόγευση του τι θα ακολουθήσει το επόμενο διάστημα, αν δεν υπάρξει κατάλληλος σχεδιασμός για τη στέγαση-ένταξη των αναγνωρισμένων προσφύγων, πήραμε τις τελευταίες μέρες, με εκατοντάδες άστεγους πρόσφυγες να αναγκάζονται να διαμείνουν στην πλατεία Βικτωρίας, εξαιτίας των εξώσεων από τις δομές που αποφάσισε το υπουργείο Μετανάστευσης.
Μη κυβερνητικές οργανώσεις, συλλογικότητες αλληλεγγύης, η Νεολαία και κλιμάκιο του ΣΥΡΙΖΑ, οι δημοτικές παρατάξεις της αριστεράς (Ανοιχτή Πόλη και Ανταρσία στις Γειτονιές της Αθήνας) και πολλοί ακόμα από την πρώτη μέρα προσπάθησαν να βοηθήσουν τους ανθρώπους, παρέχοντάς τους τρόφιμα και πράγματα πρώτης ανάγκης.
«Είναι αδιανόητο ότι διώχνουν τους ανθρώπους χωρίς να έχει εξασφαλιστεί πού θα μείνουν και τι θα κάνουν για να επιβιώσουν. Το πρόγραμμα Ήλιος έτσι όπως είναι, αφήνει πολλούς ανθρώπους ακάλυπτους. Εγώ που μιλάω ελληνικά και πάλι δυσκολεύομαι να μου νοικιάσουν σπίτι λόγω της προκατάληψης που υπάρχει σε βάρος των προσφύγων. Φανταστείτε τι συμβαίνει με τους πρόσφατα αναγνωρισμένους πρόσφυγες, που δεν μιλούν ούτε τη γλώσσα. Πώς θα βρουν ποια σπίτια νοικιάζονται, πώς θα συνεννοηθούν και πώς θα πληρώσουν όταν τους ζητάνε 5 νοίκια μπροστά;», περιγράφει στην «Εποχή» τι αντιμετωπίζουν οι πρόσφυγες, ο Αλίμ Μοχαμαντί, μέλος της Αφγανικής Κοινότητας και συντονιστής εκπαίδευσης της ελληνικής γλώσσας, που επισκέπτεται μαζί με την κοινότητα καθημερινά την πλατεία.
Η λύση, όπως επισημαίνει ο ίδιος, δεν είναι τόσο περίπλοκη, θα αρκούσε για αρχή να αλλάξουν μόνο κάποιοι όροι του προγράμματος Ήλιος. «Ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης (ΔΟΜ) που υλοποιεί το πρόγραμμα, θα μπορούσε να βρει ο ίδιος τα σπίτια και να κλείσει τα συμβόλαια, πληρώνοντας κατευθείαν από την οικονομική στήριξη που ήδη προβλέπει το πρόγραμμα γι’ αυτό το λόγο». Στο επόμενο (και άμεσο) στάδιο, βέβαια, όπως συμπληρώνει, θα πρέπει να υπάρξει μέριμνα για την πρόσβαση στην εργασία. «Είναι βασικό ζήτημα να βρουν δουλειά οι πρόσφυγες και σ’ αυτό χρειάζονται βοήθεια, ώστε να μπορέσουν να σταθούν στα πόδια τους. Δεν ζητάμε από το κράτος να κακομάθει κανέναν, αλλά πρέπει να υπάρξουν ευκαιρίες για να ξεκινήσουν τη ζωή τους εδώ».

Αναδίπλωση του υπουργείου

Προς το παρόν, και κάτω από την πίεση που δημιουργεί η εικόνα άστεγων ανθρώπων στην πλατεία και η κατακραυγή του κόσμου, η μόνη δραστηριοποίηση για το ζήτημα από πλευράς υπουργείου και δημοτικής αρχής της Αθήνας, ήταν να επισκεφθούν εκπρόσωποί τους την πλατεία την περασμένη Δευτέρα και κατόπιν κάποιοι από τους αναγνωρισμένους πρόσφυγες να μεταφερθούν στη δομή του Ελαιώνα. Αποδεικνύοντας έτσι ότι η άρνηση του υπουργείου για μεγαλύτερη παράταση διαμονής των προσφύγων στις δομές φιλοξενίας και τα διαμερίσματα ακυρώνεται, ως έμελλε, στην πράξη.
Μέχρι την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, αρκετοί πρόσφυγες συνεχίζουν να διαμένουν στην πλατεία, καθώς δεν υπάρχουν άλλες κενές θέσεις στη δομή του Ελαιώνα, σύμφωνα με τον Αλίμ Μοχαμαντί. Αν και, βάσει ανακοίνωσης-καταγγελίας της «Ανταρσία στις γειτονιές στην Αθήνα», το υπουργείο φαίνεται να στήνει σκηνές 10 ατόμων στο γήπεδο που έχει η δομή για τις αθλητικές δραστηριότητες, προκειμένου να τους στοιβάξει όλους εκεί. Καταλληλότερη λύση θα ήταν προφανώς η υλοποίηση της πρότασης του δημοτικού συμβουλίου της Αθήνας, που υπερψηφίστηκε αυτή τη βδομάδα, για έκτακτη χρηματοδότηση από το υπουργείο, προκειμένου ο δήμος να αξιοποιήσει κενά κτίρια και ξενοδοχεία της πόλης για τη στέγασή τους. Η δημοτική αρχή του Κ. Μπακογιάννη, όμως, ψήφισε λευκό στην πρόταση αυτή, δημιουργώντας ανησυχία για το κατά πόσο θα πιέσει για την υλοποίησή της.
Ακόμα μεγαλύτερη ανησυχία, βέβαια, προκαλεί και η στάση του υπουργού Ν. Μηταράκη, που έσπευσε να κατηγορήσει για τα γεγονότα της πλατείας Βικτωρίας τους ίδιους τους πρόσφυγες και το κίνημα αλληλεγγύης, λέγοντας ότι εκμεταλλεύονται και προωθούν αυτή την κατάσταση για πολιτικό εντυπωσιασμό. «Η κυβέρνηση ας αφήσει τις κατηγορίες προς τις πολιτικές οργανώσεις, την αντιπολίτευση, τις δημοτικές παρατάξεις και τους πρόσφυγες και ας αναλάβει τις ευθύνες της. Για το ζήτημα απαιτείται ξεκάθαρο σχέδιο στέγασης και ένταξης. Στη Βικτώρια συμβαίνει τώρα αυτό που είχαμε επισημάνει όλο το προηγούμενο διάστημα. Είναι το αποτέλεσμα μιας πολιτικής της εξαθλίωσης, που προσβάλλει τους πρόσφυγες και αδιαφορεί για τις τοπικές κοινωνίες, με τις οποίες θα έπρεπε να είχε υπάρξει αλληλεπίδραση για την ένταξη των προσφύγων», απαντά ο Γιώργος Ψυχογιός, βουλευτής Κορίνθου και τομεάρχης Προσφυγικής Πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ. Σημειώνεται δε πως για το κίνδυνο αστεγίας των προσφύγων παρενέβη και η ευρωπαία επίτροπος Ντούνια Μιγιάτοβιτς, καλώντας την κυβέρνηση να καταστήσει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο ένταξης.
Παρά, όμως, τις πολιτικές παρεμβάσεις σε τοπικό και ευρωπαϊκό επίπεδο για το ζήτημα, το υπουργείο φαίνεται να προχωρά στην εντελώς αντίθετη κατεύθυνση, δημιουργώντας προβλήματα τώρα και στη στέγαση των αιτούντων άσυλο. Βάσει πρόσφατης ΚΥΑ, μειώνει κατά 30% τη χρηματοδότηση για το πρόγραμμα ΕΣΤΙΑ ΙΙ, σύμφωνα με ανακοίνωση της Ύπατης Αρμοστείας, που εκφράζει τον έντονο προβληματισμό της για την απόφαση.

Συνεχίζονται οι παράνομες επαναπροωθήσεις

Παράλληλα, η επικίνδυνη κυβερνητική πολιτική στο προσφυγικό συνεχίζει να ξεδιπλώνεται και στην υποδοχή των προσφύγων στα νησιά, με απανωτές αποκαλύψεις βίντεο και καταγγελιών για παράνομες επαναπροωθήσεις βαρκών στη θάλασσα. Το τελευταίο σχετικό ντοκουμέντο αυτή τη φορά απεικονίζει το ελληνικό λιμενικό να μην προχωρά σε διάσωση βάρκας, όπως οφείλει, αφήνοντας τους πρόσφυγες να κάνουν κουπί με τα χέρια επί 18 ώρες μέχρι να φθάσουν στη Λέσβο.
«Είναι δεδομένο ότι η κυβέρνηση εφαρμόζει την πολιτική που έταξε προεκλογικά, βάσει της ιδεολογίας και των ιδεοληψιών της, σε σχέση με την αποτροπή και την εξαθλίωση των αιτούντων άσυλο που φτάνουν στα νησιά. Το τελευταίο διάστημα έχουμε γίνει πολλάκις μάρτυρες περιστατικών επαναπροωθήσεων, που προφανώς πραγματοποιούνται κατόπιν εντολής της πολιτικής ηγεσίας. Αυτή η πρακτική, σε συνδυασμό και με την άρνηση των τουρκικών αρχών να προβούν σε διάσωση, θυματοποιεί χιλιάδες πρόσφυγες, που βρίσκονται επί ώρες μέσα σε βάρκες, με κίνδυνο της ζωής τους», τονίζει από την Λέσβο ο Γιώργος Πάλλης, μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ.
Το ζήτημα των επαναπροωθήσεων λαμβάνει σιγά-σιγά μεγάλες διαστάσεις, με το ξένο Τύπο, την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ και το ΔΟΜ να καλούν την κυβέρνηση να δώσει απαντήσεις και να βάλει τέλος σε αυτές τις παράνομες πρακτικές. Το υπουργείο, βέβαια, όχι μόνο δεν φαίνεται να υποχωρεί, αλλά προσπαθεί να νομιμοποιήσει αυτή την πρακτική, θέτοντας, κατά τη συζήτηση του νέου σύμφωνου Μετανάστευσης στην ΕΕ, την πρόταση για υιοθέτηση «ρήτρας ευελιξίας».
Στην πραγματικότητα πρόκειται για μια ρήτρα εξαίρεσης από τις προβλέψεις της σύμβασης της Γενεύης και του διεθνούς δικαίου της θάλασσας (όσον αφορά το άσυλο και τις επαναπροωθήσεις, δηλαδή) όποτε κρίνει μια χώρα ότι υπάρχουν «έκτακτες συνθήκες». Το πού αποσκοπεί μια τέτοια ρήτρα, δηλώνεται ξεκάθαρα στην ίδια την πρόταση του υπουργείου Μετανάστευσης, καθώς αναφέρει πως, μεταξύ άλλων, θα μπορέσει να συμβάλλει στη διαχείριση των ροών ως παράγοντας αποτροπής.

Διεθνές δίκαιο κατά το δοκούν

Η ρήτρα αυτή, όπως επισημαίνει ο Γιώργος Ψυχογιός, συν του ότι αποτελεί μια απάνθρωπη πρόταση, που η υλοποίησή της θα βάζει σε κίνδυνο τη ζωή ανθρώπων και θα τους στερεί το δικαίωμα στη διεθνή προστασία, εθνικοποιεί το προσφυγικό ζήτημα σε βάρος της Ελλάδας. «Ο κ. Κουμουτσάκος επαίρεται για την πρωτοβουλία της ρήτρας εξαίρεσης, επειδή στηρίχθηκε από την Κύπρο και την Βουλγαρία, ενώ βέβαια δεν υπογράφεται από καμία άλλη χώρα. Η κυβέρνηση με την πρόταση αυτή και την πολιτική της μας κατατάσσει στην κατηγορία των χωρών του Βίσεγκραντ, οι οποίες κατεξοχήν εφαρμόζουν αλά καρτ το διεθνές δίκαιο και δεν έχουν δείξει καμία αλληλεγγύη στο προσφυγικό. Έρχεται, λοιπόν, η κυβέρνηση τώρα να επιβραβεύσει ουσιαστικά αυτή τους τη στάση και να εθνικοποιήσει κι αυτή το ζήτημα, αντί να διεκδικήσει την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη, με μετεγκαταστάσεις και επανενώσεις, και τον καταμερισμό της ευθύνης στη διαχείριση του προσφυγικού».
Συμπληρώνει δε πως στη συζήτηση για το νέο σύμφωνο Μετανάστευσης αυτό που θα πρέπει να διεκδικήσει η Ελλάδα είναι «προφανώς η τήρηση του διεθνούς δικαίου από όλους, αλλά και τη δημιουργία ενός μόνιμου μηχανισμού μετεγκαταστάσεων και επανενώσεων, χρηματοδότηση για προγράμματα υποδοχής και ένταξης και δημιουργία νόμιμων και ασφαλών διόδων, ώστε να καταπολεμηθούν τα κυκλώματα και να βελτιωθεί η διαχείριση».

Συνέχεια και των άθλιων συνθηκών στα ΚΥΤ

«Δεν περιμένουμε η κυβέρνηση να αποκτήσει μια ριζοσπαστική-αριστερή πολιτική για το προσφυγικό, αλλά αντί της αποτροπής, θα μπορούσαν έστω να ακολουθήσουν κάποιες φιλελεύθερες αρχές και να προχωρήσουν στην αποσυμφόρηση των νησιών και την αξιοπρεπή φιλοξενία των προσφύγων. Υπάρχουν πολλοί χώροι έτοιμοι να φιλοξενήσουν πρόσφυγες, γιατί φέτος δεν μπορούν να λειτουργήσουν ως ξενοδοχειακές μονάδες, και οι ιδιοκτήτες και οι εργαζόμενοι είναι απελπισμένοι οικονομικά. Θα βοηθούσε όλους μια τέτοια κίνηση», επισημαίνει ο Γιώργος Πάλλης, καθώς η κατάσταση στα ΚΥΤ των νησιών παραμένει απάνθρωπη.
Για την ακρίβεια, το τελευταίο διάστημα λόγω της πανδημίας, όσοι πρόσφυγες έφτασαν στα νησιά, διέμειναν αρχικά σε ακόμα χειρότερες συνθήκες. «Οι άνθρωποι που καταφέρνουν να φθάσουν στη Λέσβο, μπαίνουν σε καραντίνα για 2 βδομάδες. Αν έφταναν στο δήμο Μυτιλήνης, η καραντίνα γινόταν με τη διαμονή τους μέσα σε ένα λεωφορείο (!), όπου φαντάζεστε τις συνθήκες που επικρατούσαν. Το τελευταίο διάστημα ευτυχώς μεταφέρονται επιτέλους σε ειδικό χώρο στη δομή του Καρά Τεπέ. Ενώ οι πρόσφυγες που φτάνουν στη δυτική Λέσβο, συνεχίζουν να μένουν σε σκηνές σε ένα χωράφι για πάνω από 14 μέρες», περιγράφει ο ίδιος.
Το επόμενο διάστημα δε, η κατάσταση στα νησιά αναμένεται να χειροτερεύσει, καθώς υπάρχουν και εκεί εκατοντάδες άνθρωποι που έλαβαν άσυλο και θα μείνουν άστεγοι, ενώ παρατηρούνται και επιπρόσθετες δυσκολίες στην ενοικίαση στέγης, αφού έχουν καταγραφεί περιστατικά που η ΔΥΟ Μυτιλήνης αρνείται να τους εκδώσει ΑΦΜ.
«Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι έχουμε να αντιμετωπίσουμε μια πολύ σκληρή δεξιά κυβέρνηση. Δεν μπορούμε να έχουμε παρωπίδες και να μην βρισκόμαστε όλοι μαζί σε μια πιο δυναμική πορεία ανασυγκρότησης του κινήματος αλληλεγγύης. Πρέπει όλοι να ενεργοποιηθούμε και ο ΣΥΡΙΖΑ να διαλέξει αυτή την όχθη, και ας έχει και πολιτικό κόστος, και να προχωρήσουμε σε μια δημιουργική περίοδο του κινήματος, οδηγώντας τις ακροδεξιές φωνές και δράσεις στο περιθώριο όπου ανήκουν», καταλήγει ο Γιώργος Πάλλης.