Ρεπορτάζ: ΣΠΥΡΟΣ ΡΑΠΑΝΑΚΗΣ

«Από την αρχή της προσφυγικής κρίσης, ψαράδες, νοικοκυρές, συνταξιούχοι, δάσκαλοι, κάτοικοι των νησιών του Αιγαίου… άνοιξαν την αγκαλιά τους και τα σπίτια τους σε οικογένειες προσφύγων που προσπαθούν να γλιτώσουν από τον πόλεμο.

ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ 3344499Είναι εκεί κάθε μέρα για να προσφέρουν στεγνά ρούχα, νερό, φαγητό και καταφύγιο και συχνά ρισκάρουν την ίδια τους τη ζωή στα παγωμένα νερά για να σώσουν τους συνανθρώπους μας.

Με τις πράξεις τους κατάφεραν να πνίξουν τον φόβο και τον ρατσισμό σε ένα κύμα αλληλεγγύης και ανθρωπιάς που άγγιξε όλο τον πλανήτη. Τώρα έχουμε μια μεγάλη ευκαιρία να τους το ανταποδώσουμε».

Με αυτό το κείμενο στο avaaz (https://secure.avaaz.org/el/nobel_to_greek_islanders/?fExDzfb&pv=77) περισσότεροι από 200.000 άνθρωποι ζητούν από την κυβέρνηση και τη νορβηγική Επιτροπή Νόμπελ να απονεμηθεί το βραβείο Ειρήνης στους κατοίκους και τους εθελοντές των νησιών του Αιγαίου οι οποίοι κρατούν όρθια την αξιοπρέπεια, όχι μόνο της χώρας, αλλά ολόκληρης της Ευρώπης.

Μέσα σε λίγες μόλις ημέρες η εκστρατεία για τη συγκέντρωση υπογραφών διαδόθηκε σε όλο τον κόσμο με μεγάλη ανταπόκριση. Και πώς θα μπορούσε να γίνει αλλιώς; Το παράδειγμα των αλληλέγγυων στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, με σημείο αιχμής τη Λέσβο, έχει εμπνεύσει τον σεβασμό και τον θαυμασμό στους ευρωπαϊκούς λαούς. Κάθε μέρα, εθελοντές από κάθε γωνιά της Ευρώπης φτάνουν στη Μυτιλήνη για να συνδράμουν στο έργο της διάσωσης, της περίθαλψης, της μεταφοράς, της σίτισης των προσφύγων, να στηρίξουν τους Έλληνες κατοίκους και εθελοντές στο σπουδαίο έργο που επιτελούν.

Τη στιγμή που η Ευρώπη υψώνει φράχτες, χτυπάει με στρατό και αστυνομία οικογένειες προσφύγων, μικρά παιδιά και γυναίκες, την ώρα που ακροδεξιές συμμορίες τρομοκρατούν πρόσφυγες στην κεντρική Ευρώπη, οι κάτοικοι μιας χώρας τσακισμένης από την κρίση, την κατάθλιψη και την αβεβαιότητα διδάσκουν τις αρχές της αλληλεγγύης, της φιλοξενίας και της ανθρωπιάς.

Χαρακτηριστικά είναι τα λόγια του δημάρχου της Λέσβου Σπ. Γαληνού: «Τις ανθρωπιστικές κρίσεις δεν τις αντιμετωπίζουμε υψώνοντας φράχτες, αλλά προσφέροντας μιαν ανοιχτή αγκαλιά». Δεν θα ήταν υπερβολικό να ισχυριστεί κάποιος ότι τα νησιά του ανατολικού Αιγαίου κουβαλούν στις πλάτες τους την πρώτη και κύρια συνέπεια των πολέμων: την προσφυγιά.

Οι διεθνείς πρεσβευτές της αλληλεγγύης

Ελλάδα και αλληλεγγύη έχουν γίνει στη διεθνή κοινή γνώμη δυο έννοιες κοινές όσον αφορά τη διαχείριση του προσφυγικού. Όχι πολύ καιρό πριν, αν ρωτούσε κάποιος έναν Ευρωπαίο ή Αμερικανό τι ξέρει για τα ελληνικά νησιά, το πρώτο που θα έπαιρνε ως απάντηση θα ήταν πιθανότατα η θάλασσα, οι παραλίες, φτηνές διακοπές και λίγο από… συρτάκι.

Σήμερα τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά. Οι θάλασσες του Αιγαίου σημαίνουν νεκρούς πρόσφυγες, οι παραλίες είναι γεμάτες πορτοκαλί σωσίβια και συντρίμμια από τα σκάφη της ελπίδας και του θανάτου μαζί, κάτι που έχει προκαλέσει την ευαισθητοποίηση και την κινητοποίηση διεθνών προσωπικοτήτων που βρέθηκαν πολλές φορές στην πρώτη γραμμή.

Μνημείο για τους πρόσφυγες, με στόχο να εκπέμψει τα μηνύματα της ανθρωπιάς και της αλληλεγγύης σε όλον τον κόσμο, σχεδιάζει στη Λέσβο ο παγκοσμίου φήμης Κινέζος καλλιτέχνης Ai Weiwei. Ο ίδιος επισκέφτηκε το νησί διότι, όπως ανέφερε, θαύμασε τη στάση των κατοίκων, που με ελάχιστα μέσα συνδράμουν στην προσφυγική κρίση.

«Ως καλλιτέχνης πρέπει να συσχετίζομαι με τις μάχες της ανθρωπότητας. Ποτέ δεν διαχωρίζω αυτές τις καταστάσεις από την τέχνη μου» τόνισε χαρακτηριστικά. Μάλιστα, σύμφωνα με πληροφορίες, πρόκειται να λειτουργήσει το δικό του εργαστήρι στη Λέσβο, όπου ο ίδιος και οι μαθητές του πρόκειται να δημιουργήσουν σειρά project που θα σχετίζονται με την προσφυγική κρίση. «Το σύνορο δεν είναι η Λέσβος. Είναι στο μυαλό και στην καρδιά μας» σημείωνε από το νησί ο Al Weiwei.

Στις ακτές όπου φτάνουν καθημερινά οι προσφυγικές βάρκες βρέθηκε τις ημέρες των Χριστουγέννων η γνωστή Αμερικανίδα ηθοποιός Σούζαν Σάραντον. Για δέκα ημέρες στήριξε το έργο των εθελοντών στις ακτές, ενώ επισκέφθηκε τα κέντρα καταγραφής αναδεικνύοντας τόσο την αλληλεγγύη όσο και τα προβλήματα και τις ελλείψεις που παρουσιάζονται. Μάλιστα, με δική της πρωτοβουλία επισκέφθηκε τον χώρο φιλοξενίας στο Ελληνικό μαζί με τον Γιάννη Μουζάλα.

Όπως αναφέρει η ίδια, στόχος της είναι να κάνει γνωστό στην διεθνή κοινότητα το προσφυγικό δράμα, τον ηρωικό αγώνα των εθελοντών και τις προσπάθειες της ελληνικής κυβέρνησης. «Σκέφθηκα λοιπόν ότι αυτοί οι άνθρωποι δεν έχουν φωνή, δεν έχουν τρόπο να πουν την ιστορία τους, κανείς δεν ξέρει ποιοι είναι και γιατί είναι εκεί. Θέλησα να πάω εκεί όπου συμβαίνει», δήλωσε πρόσφατα σε αμερικανική εκπομπή τονίζοντας πως προέρχεται από οικογένειας Σικελών προσφύγων.

Το ίδιο έπραξε και ο ηθοποιός Μάνται Πατίνκιν, γνωστός ως Σαούλ στη δημοφιλή σειρά Homeland, ο οποίος επισκέφθηκε τον Μόλυβο στις αρχές Δεκεμβρίου. Ήταν ιδιαίτερα επικριτικός ως προς τους χειρισμούς της Ευρώπης και τον ρατσισμό που καλλιεργείται. «Απλά δεν το καταλαβαίνω. Δεν μπορώ να καταλάβω πώς τόσοι πολλοί άνθρωποι σε τόσες πολλές χώρες μπορούν να φοβούνται αυτούς τους ανθρώπους που υποφέρουν τόσο πολύ. Που έχουν τόσο πολύ ανάγκη, που είναι σε απόγνωση και το μόνο που ζητούν είναι ελευθερία, δικαιοσύνη. Απλώς καλωσορίστε τους» δήλωσε στην κάμερα της οργάνωσης International Rescue Committee.

Το πέρασμα του θανάτου

Παρά τις κραυγές για εξεύρεση λύσης, η Ευρώπη συνεχίζει να κωφεύει και η Τουρκία να κάνει τα στραβά μάτια στους διακινητές. Την προσωρινή μείωση των ροών μετά τη συμφωνία Ε.Ε. και Τουρκίας ακολούθησαν η ραγδαία αύξηση και η αλλαγή των σημείων αναχώρησης.

Τις τελευταίες εβδομάδες οι διακινητές φαίνεται πως επιλέγουν τις ακτές της Δεκέλειας και του Τσεσμέ, αλλά και κολπίσκους στην περιοχή του Αϊβαλιού. Ένα πέρασμα θανάτου, καθώς περισσότεροι από 45 πρόσφυγες, ανάμεσά τους πολλά μικρά παιδιά, έχασαν τη ζωή τους ανοιχτά των τουρκικών παραλίων. Τουλάχιστον 31 πρόσφυγες ξεβράστηκαν στα παράλια την προηγούμενη Τρίτη.

Οι διεθνείς οργανισμοί στις εκθέσεις τους συνεχίζουν να κάνουν έκκληση για τη δημιουργία ασφαλών και νόμιμων διόδων για τους πρόσφυγες. Με το Αιγαίο να έχει μετατραπεί σε υγρό νεκροταφείο κυνηγημένων, εκατοντάδων παιδιών, τι άλλο χρειάζεται για να δοθεί λύση;

http://www.avgi.gr