12 Απριλίου 2017 | Γραφές |

Η ιστορία του δρόμου

Τι σου είναι η ιστορία, η διαδρομή και το αποτύπωμά της στον χρόνο. Πρωί Σαββάτου περπατώ στον παραλιακό δρόμο της Επάνω Σκάλας, στη Μυτιλήνη.

Κάποιοι, πρόσφυγες, μετανάστες, με τα καλάμια του ψαρέματος πιάνουν θέσεις σε δυο σημεία· στη συμβολή με την Κρήνης, δηλαδή στον μικρασιατικό Τσεσμέ, και μπροστά από τον Αϊ-Νικόλα.  Εκεί μαζεύονται τα ψάρια γιατί εκβάλλουν οι αποχετευτικοί αγωγοί από τις πάνω γειτονιές.

Η απασχόληση με το ψάρεμα γεμίζει τις ώρες τους. Γύρω τους παρακολουθούν τη διαδικασία του ψαρέματος συμπατριώτες τους και περίεργοι περαστικοί.  Από τα κινητά τους ακούνε μουσική – άγνωστοι ήχοι σε μας τους Δυτικούς. Παραδίπλα οι γυναίκες τους προσέχουν τα παιδιά που παίζουν στην παιδική χαρά.

Η σκέψη μου πάει σε μια γκραβούρα των τελών του 18ου αιώνα. Ο καλλιτέχνης, ο Choiseul-Gouffier, εκτός από την αποτύπωση του βυζαντινού κάστρου και του αρχαίου λιμανιού, σχεδιάζει μια καθημερινή σκηνή. Ακριβώς στο ίδιο σημείο όπου ψαρεύουν σήμερα πρόσφυγες, βάζει ανθρώπους να κάνουν μπάνιο στη θάλασσα. Κάποιος ψαρεύει από τη στεριά κι ένας ψαράς από τη βάρκα του προσπαθεί να καμακώσει χταπόδια.

Το 1462 στον ίδιο χώρο είχε στήσει τη μεγαλοπρεπή σκηνή του ο Μωάμεθ Β’ ο Πορθητής.

Από εκεί κατηύθυνε την πολιορκία του κάστρου της Μυτιλήνης. Το μεγάλο κανόνι στήθηκε στο σημείο όπου σήμερα βρίσκεται η εκκλησία του Αγίου Νικολάου. Μετά την πτώση του κάστρου, από μπροστά του πέρασαν οι αιχμάλωτοι κάτοικοι της πόλης· επιλέχτηκαν οι νέοι κι οι νιες κι όσοι ήταν υγιείς για να εποικίσουν την Κωνσταντινούπολη, για τις δουλειές του παλατιού και τα χαρέμια.

Την άλλη μέρα, την Κυριακή των Βαΐων, στις εκκλησίες της περιοχής πολλές γυναίκες με τις άσπρες μαντίλες και φύλλα δάφνης στα μαλλιά, αλλά και άνδρες, από τα κέντρα φιλοξενίας, προσκύνησαν την είσοδο του Ιησού στα Ιεροσόλυμα. Φεύγοντας τους συναντήσαμε στους δρόμους να κρατούν δαφνόκλαρα στα χέρια.

Δεν γνωρίζουμε αν στο μεσημεριανό φαγητό τους περιλαμβάνονταν τα ψάρια που ψάρεψαν την προηγούμενη, καταπώς θέλει το έθιμο της μέρας.

Το Μεγάλο Σάββατο, εκεί μπροστά, πάνω στη θάλασσα, θα στηθεί η εξέδρα για να αναστήσουν οι ενορίτες του Αγίου Νικολάου. Στην εκκλησιά που τα χρόνια της Τουρκοκρατίας ήταν το Βίγλα τζαμί και παλαιότερα ήταν πάλι εκκλησιά. Οι βάρκες θα περιφέρονται μέσα στο αρχαίο λιμάνι με αναμμένες φωτοβολίδες και θα ρίχνουν βεγγαλικά.

Εκεί θα αναστήσουν και οι πρόσφυγες από τον γειτονικό Καρά Τεπέ, περιμένοντας τη δική τους ανάσταση.

*συγγραφέας, διδάκτορας Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας



Στην ίδια ενότητα